10 cuộc khủng hoảng nhân đạo cần được quan tâm nhiều hơn trong năm 2026

Trên khắp thế giới, hàng triệu trẻ em đang bị cuốn vào các cuộc xung đột và thảm họa mà các em không gây ra và cũng không thể kiểm soát. Cuộc sống của các em bị đảo lộn bởi bạo lực, nguy cơ nạn đói và biến đổi khí hậu cực đoan. Ở nhiều nơi, những dịch vụ thiết yếu như y tế và giáo dục – vốn là điều kiện sống còn – đã sụp đổ hoặc trở nên không thể tiếp cận.

Dù vậy, UNICEF vẫn biết cách tiếp cận và hỗ trợ những trẻ em này: từ cung cấp vật tư cứu sinh, tạo không gian học tập an toàn đến đảm bảo nguồn nước sạch cho cộng đồng.

Tuy nhiên, khi nhu cầu ngày càng tăng cao, nguồn tài trợ lại đang ở mức đáng báo động. Riêng trong lĩnh vực dinh dưỡng, mức thiếu hụt ngân sách lên tới 72% trong năm 2025 đã buộc UNICEF phải cắt giảm hoạt động tại 20 quốc gia ưu tiên.

Afghanistan

Nhu cầu nhân đạo ở Afghanistan đang ngày càng gia tăng trong bối cảnh thiên tai thường xuyên, suy thoái kinh tế và bất ổn khu vực. Trong khi đó, những hạn chế đối với phụ nữ và trẻ em gái, cùng với việc cắt giảm kinh phí, đã làm trầm trọng thêm các rủi ro về bảo vệ và khiến các gia đình gặp nhiều khó khăn.

Trong suốt năm 2025, UNICEF đã hỗ trợ các dịch vụ thiết yếu trên khắp 34 tỉnh thành, bao gồm mạng lưới phòng khám, đội ngũ y tế lưu động và nhân viên y tế cộng đồng để tiếp cận các gia đình ở những cộng đồng thiếu thốn dịch vụ. Sự hỗ trợ này cho phép UNICEF mở rộng chương trình tiêm chủng cứu sống và sàng lọc hàng trăm nghìn trẻ em bị suy dinh dưỡng cấp tính nghiêm trọng, đảm bảo rằng những người có nguy cơ cao nhất nhận được sự chăm sóc cần thiết. UNICEF cũng hỗ trợ các chương trình như Sáng kiến ​​Thực phẩm Đầu tiên, cung cấp cho các gia đình khó tiếp cận các công cụ và thông tin cần thiết để cải thiện chế độ ăn uống của trẻ nhỏ – một khoản đầu tư lâu dài cho tương lai của trẻ em.

Năm 2026, tại Afghanistan, UNICEF sẽ: Đảm bảo 12 triệu người được tiếp cận chăm sóc sức khỏe tại các tỉnh ưu tiên. Tiếp cận hơn 5,5 triệu trẻ em trong hệ thống giáo dục công lập với hỗ trợ giáo dục khẩn cấp. Cung cấp bổ sung vitamin A cho gần 10 triệu trẻ em để bảo vệ thiết yếu khỏi bệnh mù lòa và giảm nguy cơ tử vong ở trẻ em do các nguyên nhân có thể phòng ngừa được như bệnh sởi và tiêu chảy.

Bangladesh

Bangladesh đang đối mặt với “tình trạng khẩn cấp kép” gồm cuộc khủng hoảng người tị nạn kéo dài và các thảm họa do biến đổi khí hậu ngày càng trầm trọng. Ước tính 4,4 triệu người cần hỗ trợ nhân đạo, trong đó có 1,2 triệu người tị nạn Rohingya sống trong khu định cư tị nạn lớn nhất thế giới. Việc thiếu các giải pháp bền vững và xung đột leo thang ở nước láng giềng Myanmar tiếp tục dẫn đến tình trạng di dời mới và gây thêm áp lực lên các dịch vụ vốn đã quá tải. Bên ngoài các trại tị nạn, hàng triệu trẻ em Bangladesh phải đối mặt với chu kỳ thời tiết cực đoan không ngừng, thường xuyên làm gián đoạn việc học hành và đe dọa khả năng tiếp cận nước sạch và chăm sóc sức khỏe của các em.

Mặc dù bị cắt giảm ngân sách vào năm 2025, UNICEF vẫn tiếp tục cung cấp các dịch vụ giáo dục cho người tị nạn Rohingya và trẻ em cộng đồng sở tại ở Cox’s Bazar và Bhasan Char, bao gồm việc xây dựng trường học chống cháy và thích ứng với biến đổi khí hậu đầu tiên trong các trại tị nạn để hỗ trợ việc học tập an toàn cho trẻ em.

Năm 2026, hoạt động của UNICEF tại Bangladesh sẽ bao gồm: Đảm bảo hơn 450.000 trẻ em và phụ nữ có thể tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu thông qua các cơ sở do UNICEF hỗ trợ. Sàng lọc hơn 320.000 trẻ em bị suy dinh dưỡng thể gầy còm – dạng suy dinh dưỡng cấp tính, dễ nhận thấy và đe dọa tính mạng nhất. Trẻ em bị suy dinh dưỡng thể gầy còm quá gầy và hệ miễn dịch yếu, khiến chúng dễ bị chậm phát triển, bệnh tật và tử vong. Cung cấp hỗ trợ sức khỏe tâm thần và tâm lý xã hội dựa trên cộng đồng cho hơn 670.000 trẻ em, thanh thiếu niên và người chăm sóc.

Burkina Faso

Burkina Faso đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng. Nhiều năm xung đột, kết hợp với các hiện tượng thời tiết cực đoan như lũ quét, đã buộc các gia đình phải rời bỏ nhà cửa. Hiện nay, hơn 2,9 triệu trẻ em trong nước đang cần được hỗ trợ khẩn cấp.

Mặc dù việc tiếp cận trường học và các cơ sở y tế vẫn còn hạn chế do tình trạng bất ổn kéo dài, UNICEF vẫn tiếp tục hỗ trợ các sáng kiến ​​y tế, dinh dưỡng và giáo dục dựa vào cộng đồng để hỗ trợ các gia đình dễ bị tổn thương, bao gồm thông qua hàng nghìn nhân viên y tế cộng đồng, những người thường là những người cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe duy nhất ở các khu vực bị ảnh hưởng bởi khủng hoảng. UNICEF cũng phân phát các vật tư dinh dưỡng, đồng thời UNICEF và các đối tác cũng giúp đỡ hàng trăm nghìn trẻ em cần hỗ trợ nhân đạo tiếp cận giáo dục chính quy và phi chính quy.

Năm 2026, công việc của UNICEF tại Burkina Faso sẽ bao gồm:Cung cấp điều trị chuyên khoa cho gần 150.000 trẻ em bị suy dinh dưỡng nghiêm trọng. Đảm bảo 800.000 trẻ em và người chăm sóc của các em được tiếp cận với dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần dựa vào cộng đồng. Cung cấp nguồn nước sạch đáng tin cậy cho 640.000 người để bảo vệ họ khỏi các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm qua đường nước. Đảm bảo 650.000 trẻ em có thể tiếp cận giáo dục chính quy hoặc phi chính quy, bao gồm cả giáo dục mầm non.

Colombia

Xung đột vũ trang, dòng người di cư phức tạp và thiên tai đã khiến khoảng 3,7 triệu trẻ em cần hỗ trợ nhân đạo. Tình hình xấu đi nghiêm trọng vào năm 2025 khi cuộc xung đột vũ trang kéo dài hàng thập kỷ của đất nước leo thang, với một trẻ em bị tuyển mộ vào các nhóm vũ trang cứ mỗi 20 giờ và các trường học ngày càng bị mắc kẹt trong làn đạn. Bạo lực kéo dài và việc mất khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu đã làm gián đoạn giáo dục, khiến hơn 900.000 trẻ em trên khắp cả nước phải nghỉ học.

Mặc dù đối mặt với những thách thức to lớn, UNICEF vẫn tiếp tục cung cấp hỗ trợ cứu sinh trong suốt năm 2025. Hàng chục nghìn trẻ em và thanh thiếu niên đã được tiếp cận với các vật tư thiết yếu về nước sạch, vệ sinh và y tế, cũng như hỗ trợ dinh dưỡng bao gồm bột vi chất dinh dưỡng. Khi số vụ việc liên quan đến mìn chống bộ binh và vật liệu nổ chưa nổ tăng vọt ở Colombia, UNICEF đã hợp tác với giáo viên và các đối tác địa phương để tăng cường giáo dục về nguy cơ mìn và vật liệu nổ trong trường học và cộng đồng.

Năm 2026, hoạt động của UNICEF tại Colombia sẽ bao gồm: Giúp hơn 144.000 trẻ em tiếp cận giáo dục chính quy hoặc phi chính quy, bao gồm các dịch vụ giáo dục mầm non và hỗ trợ tâm lý xã hội cho học sinh và giáo viên tại các khu vực bị ảnh hưởng bởi xung đột. Tiếp cận 58.000 trẻ em và người chăm sóc với hỗ trợ sức khỏe tâm thần và tâm lý xã hội dựa trên cộng đồng. Cung cấp cho khoảng 40.000 người đủ lượng và chất lượng nước sạch và các vật dụng vệ sinh thiết yếu. Phối hợp với các ủy ban khẩn cấp địa phương và các đối tác, UNICEF sẽ khôi phục các dịch vụ thiết yếu và xây dựng năng lực cộng đồng để ứng phó kịp thời và cứu sống người dân.

Haiti

Haiti đang phải vật lộn với một “cuộc khủng hoảng đa chiều” khi bạo lực vũ trang leo thang, các dịch vụ cơ bản sụp đổ và các thảm họa khí hậu tái diễn đẩy trẻ em đến bờ vực. Khoảng 2,6 triệu trẻ em cần hỗ trợ nhân đạo. Với các nhóm vũ trang kiểm soát phần lớn khu vực đô thị Port-au-Prince, trẻ em và gia đình của các em đang bị mắc kẹt trong vòng xoáy khủng bố và quyền được hưởng các quyền cơ bản của họ đã bị tước đoạt.

Trong suốt năm 2025, UNICEF và các đối tác đã làm việc trong điều kiện an ninh bất lợi để tiếp cận hàng trăm nghìn trẻ em với các chương trình sàng lọc dinh dưỡng và bổ sung vitamin A. Chúng tôi cũng hợp tác với các đối tác để đảm bảo hàng nghìn học sinh có thể tiếp cận giáo dục chính quy và phi chính quy, bao gồm cả đào tạo nghề để trang bị cho thanh thiếu niên những kỹ năng cần thiết cho thị trường lao động.

Năm 2026, tại Haiti, UNICEF sẽ: Đảm bảo hơn 636.000 trẻ em và phụ nữ có thể tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu thông qua các cơ sở và phòng khám lưu động do UNICEF hỗ trợ. Sàng lọc tình trạng suy dinh dưỡng thể gầy còm cho hơn 610.000 trẻ em. Tiếp cận 400.000 trẻ em và người chăm sóc với các dịch vụ hỗ trợ sức khỏe tâm thần và tâm lý xã hội dựa trên cộng đồng, đồng thời ưu tiên các dịch vụ cho những người sống sót sau bạo lực giới và trẻ em từng có liên hệ với các nhóm vũ trang.

Trẻ em di cư và bạo lực vũ trang ở Mỹ Latinh

Năm 2026, gần 4 triệu trẻ em và thanh thiếu niên ở Mỹ Latinh và vùng Caribe sẽ cần hỗ trợ nhân đạo do tác động tổng hợp của bạo lực vũ trang và di cư không an toàn. Trẻ em di cư và trẻ em bị di dời ngày càng có nguy cơ bị bóc lột, ly tán gia đình, bị các nhóm vũ trang tuyển mộ và gặp phải các vấn đề tâm lý. Trong khi đó, các quốc gia trong khu vực đang phải đối mặt với số lượng người chết chưa từng có do bạo lực vũ trang, với 1/10 trường hợp tử vong là do giết người.

Bất chấp điều kiện bất ổn, UNICEF và các đối tác vẫn tiếp tục cung cấp hỗ trợ cứu sinh trong năm 2025, cung cấp cho hàng trăm nghìn trẻ em dịch vụ chăm sóc tâm lý xã hội, sàng lọc dinh dưỡng và các vật dụng vệ sinh thiết yếu, đồng thời điều chỉnh các dịch vụ để đáp ứng nhu cầu của các gia đình trên cả các hành trình hướng bắc và ngày càng nhiều hành trình hướng nam.

Năm 2026, công việc của UNICEF tại Mỹ Latinh sẽ bao gồm: Đảm bảo khoảng 290.000 trẻ em và phụ nữ có thể tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu thông qua các cơ sở được UNICEF hỗ trợ. Cung cấp hỗ trợ sức khỏe tâm thần và tâm lý xã hội dựa trên cộng đồng cho khoảng 470.000 trẻ em, thanh thiếu niên và người chăm sóc. Cung cấp đủ lượng và chất lượng nước sạch cho hơn 640.000 người.

Myanmar

Trẻ em ở Myanmar đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng phức tạp và ngày càng trầm trọng do xung đột, di dời và bất ổn kinh tế. Trận động đất tàn phá và nhiều dư chấn vào tháng 3 năm 2025 đã làm trầm trọng thêm tình trạng khẩn cấp, khiến hơn 6,5 triệu trẻ em cần được hỗ trợ nhân đạo.

Năm 2025, UNICEF đã hợp tác chặt chẽ với các đối tác cộng đồng để cung cấp cứu trợ khẩn cấp. Sau trận động đất, chúng tôi đã cung cấp bộ dụng cụ y tế cứu sinh, lều và sản phẩm dinh dưỡng cho các khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất. UNICEF cũng cung cấp nguồn nước tạm thời và phân phát hàng ngàn gói tài liệu học tập và tấm lợp mái cho các không gian học tập tạm thời. Ngoài ra, UNICEF giúp trao quyền cho cộng đồng ở Myanmar để chống lại biến đổi khí hậu, bao gồm cả thông qua các dự án trồng rừng do thanh niên dẫn đầu.

Năm 2026, công việc của UNICEF tại Myanmar sẽ bao gồm: Cung cấp nước sạch, vệ sinh và các vật tư y tế cho 1 triệu người. Giúp 600.000 trẻ em và phụ nữ tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu tại các cơ sở do UNICEF hỗ trợ. Hỗ trợ 18.000 nhà giáo dục và người hướng dẫn bằng đào tạo và/hoặc các khoản khuyến khích.

Somalia

Những cú sốc liên quan đến khí hậu và môi trường an ninh, chính trị bất ổn có thể khiến khoảng 3 triệu trẻ em cần hỗ trợ nhân đạo vào năm 2026. Trong khi đó, tỷ lệ tiêm chủng thấp, điều kiện nước sạch, vệ sinh kém và rào cản giới tính trong chăm sóc sức khỏe đã thúc đẩy dịch bệnh và các bệnh truyền nhiễm trên khắp Somalia.

Mặc dù gặp phải những hạn chế đáng kể về nguồn tài trợ, UNICEF vẫn duy trì các hoạt động nhân đạo quan trọng, tiếp cận hàng chục nghìn trẻ em dễ bị tổn thương và gia đình của các em với các dịch vụ cứu sinh tại các quận ưu tiên, tập trung vào việc thúc đẩy các giải pháp dựa vào cộng đồng. Hợp tác với các đối tác địa phương, UNICEF cũng đang đi tiên phong trong việc triển khai dần dần một chương trình giảng dạy mới được phát triển phù hợp với nhu cầu riêng của các nữ thanh thiếu niên, giúp các em bước vào không gian học tập, lãnh đạo và trao quyền.

Năm 2026, công việc của UNICEF tại Somalia sẽ bao gồm: Đảm bảo 815.000 trẻ em và phụ nữ được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu – một ưu tiên quan trọng khi hệ thống y tế của quốc gia này đối mặt với nguy cơ giảm 35% số cơ sở hoạt động vào giữa năm 2026 do thiếu hụt kinh phí nghiêm trọng. Cung cấp phương pháp điều trị cứu sinh cho 420.000 trẻ em bị suy dinh dưỡng cấp tính nghiêm trọng. Cung cấp hỗ trợ sức khỏe tâm thần và tâm lý xã hội dựa trên cộng đồng cho 116.000 trẻ em và người chăm sóc. Công việc này bao gồm quản lý trường hợp chuyên biệt cho những người sống sót sau bạo lực giới và tái hòa nhập trẻ em trước đây có liên hệ với các nhóm vũ trang.

Nam Sudan

Nam Sudan đang phải vật lộn với một loạt các cuộc khủng hoảng chồng chéo phức tạp – bao gồm xung đột đang diễn ra, suy thoái kinh tế ngày càng trầm trọng và lũ lụt không ngừng – khiến khoảng 5 triệu trẻ em cần hỗ trợ nhân đạo khẩn cấp. Cuộc khủng hoảng đang diễn ra ở nước láng giềng Sudan đã gây thêm áp lực lên Nam Sudan, đặc biệt là đối với các hệ thống y tế, giáo dục và dịch vụ xã hội vốn đã mong manh.

Trong suốt năm 2025, UNICEF tiếp tục cung cấp hỗ trợ cứu sinh cho trẻ em và gia đình trên khắp đất nước, bao gồm các dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu thiết yếu và điều trị cứu sống cho tình trạng suy dinh dưỡng nghiêm trọng. Để giúp chống lại các nguyên nhân gốc rễ của suy dinh dưỡng, chương trình hỗ trợ tiền mặt của UNICEF đã trao quyền cho các bà mẹ vượt qua giai đoạn chỉ để sinh tồn và hướng tới sự độc lập về tài chính. Bằng cách kết hợp các dịch vụ dinh dưỡng với chuyển tiền mặt và các hỗ trợ khác, chương trình đã giúp phụ nữ bắt đầu các công việc kinh doanh nhỏ, chẳng hạn như trồng rau, cho phép họ chu cấp cho gia đình và kiếm tiền để mua các mặt hàng thực phẩm không có sẵn ở nhà.

Công việc của UNICEF tại Nam Sudan trong năm 2026 sẽ bao gồm: Đảm bảo 720.000 trẻ em và phụ nữ có thể tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu thông qua các cơ sở và hoạt động tiếp cận cộng đồng do UNICEF hỗ trợ. Tiếp nhận 530.000 trẻ em bị suy dinh dưỡng nghiêm trọng để điều trị cứu sống. Cung cấp hỗ trợ sức khỏe tâm thần và tâm lý xã hội dựa trên cộng đồng cho 90.000 trẻ em và người chăm sóc.

Người tị nạn Syria

Mười lăm năm kể từ khi cuộc khủng hoảng Syria bắt đầu, tình hình vẫn là một trong những trường hợp khẩn cấp về di cư lớn nhất thế giới, với hàng triệu trẻ em cần hỗ trợ nhân đạo trên khắp Ai Cập, Jordan, Lebanon và Thổ Nhĩ Kỳ. Mặc dù các chính phủ nước sở tại đã thể hiện sự hào phóng to lớn, nhưng nhiều năm di cư kéo dài kết hợp với tăng trưởng kinh tế chậm, nợ nần và lạm phát cao tiếp tục gây áp lực lên khả năng cung cấp các dịch vụ thiết yếu của các quốc gia tiếp nhận.

Năm 2025, UNICEF tiếp tục cung cấp các dịch vụ tích hợp cho hàng triệu trẻ em và gia đình trên khắp khu vực ngay cả khi điều chỉnh phương pháp tiếp cận của mình cho phù hợp với bối cảnh đang thay đổi ở Syria. Điều này bao gồm cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu và tiêm chủng thiết yếu, duy trì các dịch vụ nước sạch và vệ sinh thiết yếu cả trong các trại tị nạn và cộng đồng sở tại, đồng thời hỗ trợ các khu vực nơi trẻ em và gia đình đang trở về. Với sự khởi đầu của năm học mới vào năm 2025, UNICEF cũng tiếp tục hỗ trợ những người trở về và trẻ em khuyết tật tiếp cận giáo dục toàn diện, chất lượng. Ví dụ, tại Aleppo, UNICEF và các đối tác đã tổ chức các buổi nâng cao nhận thức để thúc đẩy giáo dục toàn diện, nhận thấy rằng việc tiếp cận giáo dục chính quy đối với nhiều trẻ em khuyết tật vẫn còn hạn chế.

Năm 2026, công việc của UNICEF dành cho người tị nạn Syria sẽ tập trung vào việc duy trì hỗ trợ cứu sinh đồng thời tăng cường các điều kiện để hồi hương an toàn, tái hòa nhập và phục hồi, bao gồm: Đảm bảo hơn 656.000 trẻ em và phụ nữ được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu thông qua các cơ sở do UNICEF hỗ trợ. Giúp 1,2 triệu trẻ em tiếp cận giáo dục chính quy hoặc phi chính quy, bao gồm cả giáo dục mầm non và các con đường dạy nghề cho thanh thiếu niên. Giúp 1,4 triệu người tiếp cận đủ lượng và chất lượng nước sạch và các dịch vụ vệ sinh thiết yếu. Kết hợp ứng phó nhân đạo với việc tăng cường hệ thống, hợp tác với chính quyền để xây dựng lại các dịch vụ thiết yếu, tăng cường sự gắn kết xã hội và hỗ trợ các giải pháp bền vững cho trẻ em và gia đình di cư.

P. Ly