Trung tâm UNESCO Văn hóa Giáo dục và Đào tạo

Switch to desktop

Giải pháp để tăng lượng người sử dụng xe buýt - Lê Thị Tú Uyên

Tôi là một người đã đi làm được 5 năm và rất yêu môi trường. Nên ngoài việc tiết kiệm túi nilon mỗi dịp đi chợ, tôi vẫn thường xuyên đi chung xe hoặc đi lại bằng xe buýt để giảm thải ô nhiễm cho môi trường. Bài tôi viết có thể lạc đề thi, nhưng tôi chỉ mong muốn được đóng góp một chút ý kiến nhỏ nhoi như một người dùng để cải thiện tình trạng đi xe buýt hiện nay.
Văn hóa đi xe buýt vô cùng phổ biến ở nước ngoài vì sự tiện lợi, sạch sẽ, hiện đại và vì văn hóa yêu môi trường của người sở tại kể từ sinh viên đến công chức.
Ở Việt Nam đi xe buýt ngoài sự tiện lợi, tiết kiệm còn vì văn hóa chia sẻ và kết nối cộng đồng. Tuy nhiên hiện nay việc đi xe buýt chỉ phổ biến với sinh viên - đối tượng chưa có phương tiện di chuyển riêng và người già hoặc người không có khả năng điều khiển xe chứ chưa hấp dẫn, cũng như trở thành phương tiện di chuyển chính của các đối tượng khác như: công sở, quân nhân...

I. Vấn đề còn tồn tại

Ngoài ra hiện nay đi xe buýt còn khá nhiều bất cập nên nhiều sinh viên cũng ngại đi xe buýt khi có thể như:
•    Thái độ của tài xế, nhân viên còn chưa tốt hay bỏ bến.
•    Cơ sở vật chất còn nghèo nàn, nhếch nhác. Đặc biệt là bộ phận ghế ngồi có nhiều xe khá mất vệ sinh, cáu ghét.
•    Chi phí đi lại khá cao. Ở HCM hiện nay giá vé xe buýt khá cao do việc bãi bỏ mua vé cố định theo tháng của sở giao thông vận tải thành phố. Chi phí đi xe buýt tăng trên 200% so với trước đó và chiếm tỉ trọng khá cao trong chi phí sinh hoạt, làm người đi phải lựa chọn hình thức đi xe cá nhân để có thể giảm thời gian đi lại và thuận tiện trong việc đi lại.
o    Chi phí của một sinh viên trung bình là 240,000/tháng tăng gần 300% chiếm 20% chi phí sinh hoạt, bằng 32% tiền ăn. Chi phí đề xuất tối đa là 140,000.
o    Chi phí của một người bình thường là tầm 380,000 đ/tháng gấp 271% so với giá vé tháng liên tuyến của Hà Nội, chiếm 8.3% chi phí sinh hoạt của đi làm, bằng 31% chi phí dành cho tiền ăn – khoản chi phí cơ bản nhất của một người bình thường (tỉ lệ trung bình dành cho tiền ăn được thống kê từ Berich.vn). Chi phí đề xuất đi xe buýt tối đa là 240,000 cao gấp 171% vé xe tháng hiện tại.
Phải nói là chi phí đi xe buýt đang chiếm một tỉ lệ lớn trong khoản chi tiêu sinh hoạt của mọi người. Đây chính là một rào cản khá lớn, và nó đang khiến nhiều người quay lưng lại với việc đi xe buýt.

II. Giải pháp

1.    Giảm chi phí:

Theo tôi, Việt Nam có thể áp dụng các chính sách của nước ngoài tuy nhiên phải lựa chọn nước phù hợp và biến tấu lại cho phù hợp với điều kiện đầu tư hạ tầng kĩ thuật còn thấp ở Việt Nam. Ở nhiều nước tư bản, thì việc thu phí vé xe buýt tháng cho mỗi lượt đi có thể thực hiện tự động bằng việc quẹt thẻ tự động để tính doanh thu, tuy nhiên ở Việt nam, xe buýt chưa được trang bị thiết bị này mà chủ yếu xé vé bằng tay hoặc qua nhân viên xe buýt. Tuy nhiên không phải vì khó là bỏ mà nên tìm cách cải tiến và tìm ra một biện pháp hài hòa được cả 2 lợi ích chung.
Để giải quyết mâu thuẫn: làm sao cố định được chi phí vé xe buýt hàng tháng của người thường xuyên sử dụng và làm sao các chủ xe buýt có thể tính được doanh thu tháng?
Theo tôi có thể khảo sát thị trường và đưa ra các giải pháp dựa trên gợi ý sau:
Vẫn phát hành thẻ xe buýt để cố định chi phí tối đa của người sử dụng nhưng đổi phương pháp phân loại. Thay vì đang phân loại theo số tuyến đi là một tuyến và liên tuyến hiện nay,  thì đổi thành phân loại theo số vé đi trung bình trong một tháng theo 3 mức:
•    Đi đơn tuyến: khoảng 50 vé/tháng, hạn mức cố định tối đa cho thẻ 50 vé khoảng 150,000đ, chia đều cho 50 vé tức khoảng 3,000đ/vé/lượt.
•    Đi từ 2 tuyến: khoảng 100 vé/tháng, hạn mức cố định tối đa cho thẻ 100 vé khoảng 250,000đ, chia đều là 2,500đ/vé/lượt.
•    Đi từ 3 tuyến: khoảng 150 vé/tháng, hạn mức cố định tối đa cho thẻ 150 vé khoảng 300,000đ, chia đều là 2,000đ/vé/lượt.
Giá vé trên dành cho đối tượng hành khách thông thường, và nhà nước nên có chính sách hỗ trợ giảm vé cho người cao tuổi, người tàn tật và người phục vụ cho nhà nước...

2.    Tăng kết nối

Hiện nay tính kết nối cộng đồng và tự do thể hiện cá tính trên xe buýt chưa cao vì vậy những người đi xe buýt thường bị coi là những người nghèo khó. Vì vậy một trong những việc cần làm là thay đổi phong cách, hình ảnh của những người đang đi xe buýt để giới trẻ thấy được việc đi xe buýt ngoài sự tiện lợi còn thể hiện phong cách hiện đại, văn minh.

3.    Nâng cao cơ sở vật chất

Hiện nay rõ ràng cơ sở vật chất còn rất yếu kém, nhếch nhác tuy nhiên để giải quyết vấn đề này cần một nguồn lực lớn và lâu dài từ ngân sách quốc gia. Tuy nhiên, nhà nước cũng nên có các chính sách hỗ trợ, khuyến khích các tổ chức tư nhân thực hiện đầu tư thay cho kênh quảng cáo truyền thống khá đắt đỏ trên tivi, facebook, google adword... như in logo trên ghế, tài trợ ghế ngồi đồng bộ thương hiệu...

Lê Thị Tú Uyên
Quận 2 - TP. HCM