Trung tâm UNESCO Văn hóa Giáo dục và Đào tạo

Switch to desktop

Có nên thực hiện một cuộc cách mạng cho xe buýt việt nam? - Nguyễn Hữu Hoàng

Đó không còn là chuyện bình thường của sự “chịu đựng”, của “thương lượng” giữa những hành khách khốn khổ và người niềm vui lợi nhuận “cung cấp dịch vụ xe buýt”!

…. Tiếng xe rầm rú, khói bụi, mùi hôi đủ loại từ xe, thái độ gắt gỏng từ tài xế hay nhân viên thu vé, móc túi, chửi bới trên xe buýt,… đâu là sự công bằng của những người phải bỏ tiền ra nhưng lại bị “o ép, chèn nén” trong một khung xe chật hẹp, ghế không được ngồi, chỗ không đủ để đứng, và…chỉ biết im lặng cam chịu cho những chuyến hành trình bằng xe buýt công cộng.

Nếu bạn hỏi tôi ngay thời điểm này, dưới cái nắng gay gắt, ôi nồng của trời Sài Gòn có thích đi xe buýt dạo quanh thành phố hiện đại này không?

Xin lỗi, tôi chắc rằng, có khoảng trên 90% khẳng khái đáp là “KHÔNG?”

Buồn?!

Nhưng, nếu tôi hỏi câu thứ 2, chắc bạn nghe câu trả lời sẽ càng buồn hơn: “Nếu cho bạn làm 1 cuộc cách mạng về xe buýt, để nó xứng đáng và trở về với đúng cái chất công cộng, đẹp và văn minh của nó, bạn cho xe buýt cơ hội chứ”. Có lẽ 99,99% những ai đã từng 1 lần đi xe buýt Việt Nam nói chung và tại Sài Gòn nói chung đếu tán dương và vui  mừng khôn xiết vì 1 cuộc cách mạng này.

Vậy, đã đến lúc xe buýt Việt Nam cần có 1 cuộc cách mạng cho riêng mình?

Thưa các bạn, cộng đồng và người dân thành phố!

Thưa Ban tổ chức Hội thi!

Vì sao tôi tham gia Cuộc thi “Xe Buýt - Tại sao không” này? Không đơn thuần là vì giải thưởng và niềm vinh dự? Hoặc giả tôi có dịp buông hết cơn tức tối, ấm ức của 1 sinh viên đi xe buýt hằng ngày phải chịu những “bất công” – Đó chỉ là một phần. Mà quan trọng hơn, đó là sự thiết tha của 1 cư dân thành phố, qua những bức xúc để gửi gắm niềm tin mãnh liệt về sự thay đổi tích cực, thiện chí, trách nhiệm và nói vui là có tính cách mạng cho dịch vụ xe buýt công cộng hiện nay.

Sẽ rất khó nếu không nói là vô lý nếu Ban tổ chức yêu cầu các thí sinh tham gia Cuộc thi này phải kêu gọi mọi người sử dụng xe buýt làm phương tiện đi lại ngay tại thời điểm này?!

Xin lỗi, tác giả hiện tại, ngay tại thời điểm này chưa thể làm được, và nếu có làm chỉ là sự hô hào mang tính lừa bịp và tội lỗi. Nếu cuộc cách mạng về dịch vụ xe buýt thành công 1 nửa hoặc gần chạm đích hoặc thậm chí là có được những bước đi quyết tâm đầu tiên, tôi khẳng định, bản thân sẽ có những lý lẽ đầy thuyết phục để kêu gọi và vận động gia đình, bè bạn và mọi người cùng đi xe buýt để giữ cho thành phố thêm xanh, năng động và trong lành.

Tôi hứa chắc điều đó, chẳng có gì là không thể. Nhưng chưa phải bây giờ!

Trong chuyến hành trình đi tìm lại đúng bản chất và sự yếu quý vốn có của xe buýt, tác giả thiết nghĩ, chúng ta cùng làm tốt 03 vấn đề quan trọng sau:

Một là, cách mạng với những người cung cấp dịch vụ và phục vụ hành khách. Không có thực tế nào mà người thưởng thụ dịch vụ, đưa tiền lại phải bị o ép, bị xúc phạm hay đối xử bất bình đẳng như hiện nay việc sử dụng xe buýt vẫn đang tồn tại. Đó là phạm quy luật, quy luật thị trường và quy luật tự nhiên, và hiển nhiên sẽ thất bại hoàn toàn khi chúng ta đi ngược lại quy luật ấy. Xây dựng thái độ, đạo đức, cách ứng xử niềm nở, chân tình, cách phục vụ tận tâm và nề nếp trong tác phong, ăn mặc là điều tuyệt vời nếu cuộc cách mạng xe buýt thành công.

Hai là, không gian xe buýt phải là không gian an toàn, văn minh và vệ sinh?! Điều này chưa thực sự có được ở các xe buýt hiện nay. Nhiều tệ nạn lấy xe buýt làm căn cứ, nhiều hành vi, cách ứng xử thô bạo, mất văn hóa vẫn còn diễn ra; không gian xe buýt cần “thoáng” và “sạch” hơn thay vì có nhiều mùi hôi của những ngày “quên lau chùi, quét dọn…!”

Ba là, cách mạng xe buýt không thể tách biệt với cuộc cách mạng khoa học – công nghệ hiện nay. Nên hay không nên việc đánh đổi tăng giá xe buýt với việc cung cấp tốt hơn các dịch vụ tiện ích như: thanh toán tiền vé tự động bằng Thẻ, qua mạng; thiết lập wi-fi toàn tuyến xe buýt,…

Xe buýt dù thế nào đi nữa vẫn mang trong mình tên gọi là “public trasportation”, nhưng để mọi người cảm giác thoải mái, thích thú khi đi xe buýt thì phía trước cần có 1 cuộc cách mạng, trong tư duy, hành vi của những người trước hết là phía nhà cung cấp dịch vụ xe buýt công cộng. Cộng đồng sẽ không “xa lánh” xe buýt nếu nó trở thành người bạn đường tin cậy và an toàn cho mỗi hành khách!


Ảnh: Các bức ảnh được lấy từ nguồn In-ter-net.

Nguyễn Hữu Hoàng
Học viện Hành chính Quốc gia TP. HCM